Kolejna rekonstrukcja grodu

Umocnienia średniowiecznego grodu w Raciążu koło Tucholi (woj. kujawsko-pomorskie) zostaną częściowo zrekonstruowane. Warownia spłonęła 600 lat temu i nigdy nie została odbudowana.

Jak poinformowano w Urzędzie Miasta w Tucholi, prace nad rekonstrukcją średniowiecznej warowni potrwają do listopada. Przedsięwzięcie, warte prawie ćwierć miliona złotych, było możliwe dzięki wsparciu funduszy unijnych.

Na brzegu jeziora Śpierewnik koło Tucholi powstanie rekonstrukcja bramy i palisady otaczającej niegdyś gród obronny. Ponieważ dawne umocnienia znajdują się w ustronnym obecnie rejonie, dotrzeć tam można będzie pokonując sporą odległość pieszo.

Na miejscu znajdą się pomosty widokowe dla turystów i szczegółowe opisy dawnego grodu. Inwestycja jest możliwa dzięki zakończeniu prowadzonych od 1964 roku badań archeologicznych w tym miejscu.

Dodatkową atrakcją w sezonie turystycznym jest organizowana corocznie inscenizacja spalenia raciąskiego grodu. W przedsięwzięcie angażują się głównie mieszkańcy obecnej wsi Raciąż.

Gród Raciąż był usytuowany na istniejącej niegdyś wyspie, otoczonej wodami jeziora Śpierewnik, kilka kilometrów od wsi Raciąż. W ciągu kilku ostatnich wieków wody jeziora obniżyły się i dawna wyspa stała się półwyspem.

Podczas systematycznych badań archeologicznych wydobyto wiele pozostałości kultury materialnej tutejszej ludności, głównie z okresu średniowiecza. Najstarsze ślady osadnictwa, ułamki naczyń i kamienny toporek, odkryte przez naukowców, pochodzą z okresu neolitu.

Jak ustalono, w XIII wieku gród obronny był ośrodkiem kasztelanii raciąskiej w ramach księstwa świeckiego. Rezydowały tu lokalne władze administracyjne, wojskowe, sądowe i gospodarcze. Warownia wyznaczała i broniła granic księstwa, miała stałą załogę zbrojną.

Kasztelania raciąska była jednym z niewielu ośrodków osadniczych na słabo zaludnionym obszarze Borów Tucholskich. Leżała na szlaku wiodącym z Nakła nad Notecią do Gdańska i licznie przemierzający tę trasę kupcy zasilali kasę księstwa opłatami i daninami.

W 1256 r. gródek obronny został zdobyty i spalony wraz z częścią mieszkańców. W późniejszych latach podjęto jego obudowę i ośrodek administracji funkcjonował tu do początku XIV wieku, kiedy to ponownie spłonął i został porzucony.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 21.04.2011.

komentarzy 13 to “Kolejna rekonstrukcja grodu”

  1. Żmijowiska, Tum, Radom, Kalisz … czyżby wreszcie ktoś dostrzegł wartość turystyczną tych „zasobów archeologicznych”? :)

    Ciekawe co z tego wyjdzie. Dobrze gdyby tego typu rekonstrukcje też spełniały funkcję edukacyjną tj. Biskupin, nie tylko turystyczną.

    Chociaż sam już nie wiem… Jak widzę tych ludzi, którzy przed wejściem na festyn w Biskupinie sprzedają dzidy zuluskie to czasem mam wątpliwości.

    Jestem ciekaw jak ta rekonstrukcja ma wyglądać, czy są jakieś wizualizacje?

    (PW)

  2. A co z romańską wieżą z XIII wieku odkrytą na terenie grodu? Też do rekonstrukcji?

  3. @korek77
    Na terenie tego grodu odkryto jamę, w planie mniej więcej kwadratową i pewną ilość kamieni sugerujące możliwość istnienia tutaj drewnianej wieży. Nie ma jednak mowy o wieży romańskiej i w ogóle sama „wieżowość” tego obiektu jest wyłącznie domniemaniem.
    Warto dodać, że badania tutaj prowadzone były w latach 1964 do bodajże 1994. W trakcie badań rozkopano właściwie cały majdan grodu, przecięto wały w kilku miejscach, rozkopano też przylegające do grodu od północy cmentarzysko szkieletowe. Wszystko to zanim Polska podpisała Konwencję Maltańską :)
    Rekonstrukcja raczej o ile mi wiadomo nie będzie specjalnie kompleksowa. Przede wszystkim będzie wiązała się z udostępnieniem grodu dla turystów. Obecnie aby tam dotrzeć trzeba było wybrać się łódką, lub przejść przez bagienko. Ma się pojawić mostek, tablice informacyjne, podstawowa infrastruktura turystyczna i coś tam jeszcze.
    @Wodolot PW
    Latem możemy się tam wybrać – z Białych to tylko parę kroków.

    • Powiem tak.

      Koniec tego dobrego i tej samowoli wobec zabytków.

      Zamierzamy doprowadzić do przeprowadzenia procedury OOS w wobec tego przedsięwzięcia.

      Po to aby dopilnować, czy to co piszesz jest prawdą.

      Bez Konsultacji społecznych to nie ruszy.

      • Ho, ho powiało grozą. Pamiętaj, że projekt ktoś z ważnych urzędników przyklepał, uzyskano na jego realizację środki z dofinansowania UE, gmina ponisła już koszty, które będzie musiała teraz zwrócić tracąc całą dotację. Jeżeli osobiście zaangażujesz się w sprawę masz szansę na proces cywilny ze strony Inwestora podobnie jak instytucje zatwierdzające wcześniej projekt proces administracyjny za utracone środki i wkład pracy.
        Więc jak będzie??? Czy tylko się przechwalasz???
        To jeszcze możesz zatrzymać jeśli masz pomysł jak to zrobić:
        http://www.tc.ciechanow.pl/aktualnosc-8951-ciechanow__jak_wykorzystac_archeologiczne_znaleziska_odkopane_przed_ratuszem_.html
        Miasto zamierza nie prowadzić badań. Przykryją wszystko kostką brukową. Podobno się nie zniszczy. Kolejna identyczna inwestycja to 50 tys. na badanie rynku o powierzchni 1 ha w Przasnyszu.
        Czemu nie zabierasz głosu w przypadku inwestycji autostradowych. Firmy i fundacje za wszelką cenę chcą wygrać przetarg. Dają 1/5, 1/8 ceny i nikt nie protestuje. Zajrzyj na strony GDDKiA to się przekonasz. Nie dalej jak wczoraj jeden z odzdziałów podpisał umowę z firmą zanim przetrag się „uprawomocnił” a umowę podpisał tego samego dnia kiedy przesłał ogłoszenia o wyborze oferty chociaz ma obowiązek zrobić to po 10 dniach od powiadomienia.
        Polska to kraj dzikiego kapitalizmu i bezprawia. Każdy urząd podejmuje decyzje według własnego widzi mi się, a obrywa Wykonawca prac, który nie ma wpływu na decyzje zapadające na „górze”. Nie obrywa tylko ten, który już z Inwestorem wcześniej sprawę „dogadał”.

        • Tylko sprawdzimy, czy dopełniono wszystkich wymaganych prawem procedur poprzedzających inwestycję dotycząca zabytku wpisanego do rejestru. Jeśli wykazane zostanie, że tak nie było odpowiedzialność spadnie na organa, które nie dopełniły obowiązków.

          Miasto powinno przedstawić dowody przeprowadzenie albo powody braku przeprowadzenia procedury wykonania Raportu Oddziaływania na Środowisko dla przedsięwzięcia – zgodnie z ustawą o OOSach.

          Zobaczymy, czas przetestować w archeologii obowiązek OOS, zwłaszcza po Tumie, czas i pora na to najwyższa. Dla zbytku wpisanego do rejestru zabytków taka procedura powinna być obowiązkowa.

          Zboczymy, czy podobną interpretacje przepisów dokonana zostanie w Sądzie Administracyjnym.

          Nie ma żadnej kontroli nad tym, co i jak jest realizowane. Ledwie wczoraj pisałem, że w kujawsko-pomorskim parcie na zamki i grodziska jest przeogromne. I patrz, potwierdzenie tego.

        • W kraju „dzikiego kapitalizmu” nie ma takiej redystrybucji dóbr, nie ma takiego socjalu a przede wszystkim nie ma takiej rozpasanej władzy urzędasów. Polska jest krajem dzikiej bezkarnej biurokracji, z kapitalizmem nie ma więcej wspólnego niż kraje III świata.

      • http://www.tc.ciechanow.pl/aktualnosc-8930-kolejne_archeologiczne_znaleziska_w_ciechanowie__cmentarz_i_piwniczka_gotow.html
        A tu jeszcze z ciekawym komentarzem dowiesz się co to jest „głębokość inwestycji”.

      • @naitssabes
        Sprawdzaj.
        Ja już prezentowałem kilkakrotnie na tych łamach swój pogląd na temat niszczenia zabytków i sądzę, że był dość zbieżny z Twoim.
        Inwestycja jest mi znana o tyle, że jest to tuż obok bazy naszego uniwerku w Białych Błotach, którą wykorzystuję podczas swoich badań. Materiały z Raciąża, dokumentacja z badań i zabytki są w bazie, mam do nich bezpośredni dostęp i dość dobrze je znam. Wykonałem nawet jakieś rysunki rekonstrukcyjne na tablice informacyjne dla tego skansenu.
        W samą inwestycję nie jestem zaangażowany i nie mam z nią nic wspólnego (poza tymi tablicami o które mnie poproszono).
        Ze swojej strony sądzę, że po kilkudziesięciu latach badań na tym grodzisku nikt nie zaszkodzi mu bardziej niż zrobili to już archeolodzy (ale to było jeszcze przed Konwencją Maltańską, w innych realiach ustrojowych i prawnych).

        • Zobaczymy,

          Nie chodzi o blokowanie rekonstrukcji w terenie ale o społeczną (także naukową) kontrolę pomysłowości dotyczącej poprawiania i przerabiania zabytków. Można tu jeszcze wymienić górę zamkową w Grudziądzu, nieprawdaż? Co tam się dzieje?

          Przy okazji:
          Wolałbym rekonstrukcje wirtualne.

          http://www.nina.gov.pl/programy-mkidn

          do 13 maja dla NGOsów.

  4. @ gunther
    Pisząc o wieży kierowałem się tym co napisała Małgorzata Kowalczyk w „Raciąż – średniowieczny gród i kasztelania”, Łódź 1986, s.134. Napisała tamże, że na terenie grodu odkryto fundamenty wolno stojącego budynku o kamiennym fundamencie o wymiarach 7 x 9 m, który to budynek powstał po pożarze w 1256 roku. Pani Kowalczyk napisała, że mogła to być piętrowa wieża mieszkalna i że odkryto tam pozostałości piwnicy.

  5. @korek77
    Pani Kowalczyk mogą mieć rację, ale nie musiała. Fundament to parę kamieni. No i jest jama – owa piwniczka. Wieża jeśli była, to była drewniana.
    Natomiast co do faz obiektu i jego chronologii to będzie jeszcze obiektem analiz (niestety już wyłącznie zgromadzonej dokumentacji, bo sam obiekt nie istnieje – został rozkopany przez archeologów). Ponieważ znam dokumentację to na razie mogę stwierdzić, że obraz zaprezentowany przez M. Kowalczyk wymaga dość znaczących miejscami korekt (np. istnieją powody by uważać, że istniało tutaj starsze grodzisko „plemienne”, a nawet być może k. łużyckiej).

  6. A ja jestem ciekawa kiedy powstanie rekonstrukcja grodu w Warszawie na Bródnie. W sumie Warszawa mogłaby zrekonstruować znaczną część albo całość. To by było coś. Turnieje rycerskie w takim plenerze. Oczywiście trzeba by było przekopać najpierw całe wzgórze i okolicę.

    I w kwestii kopania. Czy w Warszawie lub w okolicach Warszawy jest możliwość na łikend być nawet woluntariuszem przy jakichś pracach wykopaliskowych?

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s