W Chrobrzu odkryto nietypowe kurhany

W Chrobrzu (Świętokrzyskie) archeolodzy przebadali dwa niewielkie kurhany wzniesione najprawdopodobniej w V/VI wieku n.e. – W Poznańskim Laboratorium Radiowęglowym wykonaliśmy trzy datowania dla elementów organicznych związanych z kopcami. Jeżeli ich wynik się potwierdzi, to jest to znalezisko wyjątkowe – informuje PAP dr Piotr Włodarczak z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN (IAiE PAN) w Krakowie.

Badania archeologiczne dwóch kurhanów w Chrobrzu były prowadzone przez IAiE PAN w Krakowie we współpracy z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Wykopaliska podjęto na wniosek konserwatora zabytków, z uwagi na uprawy leśne niszczące stanowisko.

– Przewidywaliśmy, że konstrukcje powstały w okresie schyłkowego neolitu, czyli połowie IV tysiąclecia p.n.e. Okazało się jednak, że są to dwa małe, blisko siebie położone kurhany z późniejszego okresu – mówi dr Włodarczak.

W czasie prac archeolodzy nie znaleźli żadnych zabytków, dzięki którym można by ustalić czas powstania kurhanów. Pod jednym z nasypów odkryto jedynie jamy będące pozostałościami po osadzie przedstawicieli kultury lubelsko-wołyńskiej z czasów neolitu (schyłek V tysiąclecia p.n.e.).

– Ponieważ nie odkryliśmy żadnych śladów pochówków, to najbardziej prawdopodobna wydaje się inhumacja. Ślady kremacji zwłok na pewno by się zachowały. Złożone w kopcu kości rozłożyły się w niesprzyjającym podłożu – dodaje archeolog.

Przypuszczenie naukowców, że w kurhanie złożono nieskremowane zwłoki powoduje szereg problemów interpretacyjnych.

– Z tak wczesnego okresu, czyli z przełomu okresu wędrówek ludów i wczesnego średniowiecza, jak wskazuje datowanie radiowęglowe, spodziewaliśmy się odkrycia pochówków ciałopalnych. Kilka kurhanów z pochówkami szkieletowymi znamy natomiast z dużo późniejszego etapu wczesnego średniowiecza – wyjaśnia kierownik badań.

Archeolodzy nadal nie mają pełnej wiedzy o obrządku pogrzebowym w V-VI w. n.e. na obecnych terenach Polski południowej. Jeśli potwierdzi się datowanie przebadanych kurhanów, będzie to wyjątkowe znalezisko. Naukowcy powrócą do badań w rejonie poprzednio badanych konstrukcji we wrześniu. Spodziewają się nowych interesujących odkryć.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce. Zdjęcie.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 18.04.2011.

komentarzy 18 to “W Chrobrzu odkryto nietypowe kurhany”

  1. Wyczerpany dyskusją o śmietniku w Żmijowiskach aż się boje myśleć, jakie argumenty padną „w internecie” odnośnie tożsamości etnicznej twórców kurhanów.

  2. Słowianie

  3. Gdzie??? Śladów Słowian nie stwierdzono przecież. Tylko daty z tego okresu.

  4. „Ślady kremacji zwłok na pewno by się zachowały.”
    Chyba, że wybrane spalone kości złożono w organicznym pojemniku na kurhanie, a nie pod nim. Tego typu zwyczaje są dość dobrze potwierdzone dla okresu niewiele późniejszego.
    Dla wczesnego średniowiecza puste (lub niemal puste) kurhany to nic dziwnego. Dziwne jest jedynie tak wczesne datowanie.
    I tutaj nawiążemy do pytania o etnos, które prowokuje @globalnysmietnik. Otóż jak wiadomo istnieje tzw. krakowska szkoła archeologii historycznej, która nieco różni się od archeologii historycznej jako takiej, a w praktyce zajmuje się dowodzeniem czegoś całkiem przeciwnego do poglądów reprezentowanych przez wenedianina. Zdaniem przedstawicieli tej szkoły (założonej przez K. Godłowskiego) w okresie rzymskim tereny obecnej Polski zamieszkiwali Germanie. W okresie wędrówek ludów Germanie ci poszli sobie do Cesarstwa, gdzie nazywani byli Wandalami i Gotami. Przez stulecie ziemie w dorzeczu Odry i Wisły stały opuszczone, aż u schyłku V wieku nadeszli tutaj Słowianie ze wschodu.
    Znalezisko jest bardzo „niebezpieczne” dla krakowskiej szkoły archeologii historycznej. Po pierwsze pochodzi z V wieku (a właściwie materiał organiczny, który analizowano C14 pochodzi z V wieku), a więc z okresu, kiedy była tutaj pustka osadnicza. Po drugie musiał być szkieletowy, bo przecież jakby był ciałopalny, to by przypominał te nieco późniejsze słowiańskie, których przecie być tutaj nie mogło.
    ;)

  5. @Gunther
    „Znalezisko jest bardzo „niebezpieczne” dla krakowskiej szkoły archeologii historycznej”.
    Przekłamujesz w wyraźny sposób założenia „krakowskiej szkoły” archeologicznej. Jakieś 12 lat temu uczono mnie, że nie było „pustki osadniczej” tylko bardzo rozrzedzone osadnictwo, które występowało „wyspowo”. Oj coś kiepsko z literaturą K. Godłowskiego i M. Parczewskiego.
    ” Po drugie musiał być szkieletowy, bo przecież jakby był ciałopalny, to by przypominał te nieco późniejsze słowiańskie, których przecie być tutaj nie mogło.
    ;)”
    A to w IV i V w. ludność kultury przeworskiej przestała kremować zmarłych??? Celtowie z końcem swego osadnictwa na ziemiach Polski i owszem ale o przeworskiej pierwsze słyszę.
    Zachodzi pytanie czy to na pewno kurhan, a nie naturalne wzniesienie. Jak na razie niewiele wskazuje na kurchan, a węgle mogły trafić tam wtórnie z wielu powodów. Gdyby były pochówki szkieletowe to jednak zarys jamy grobowej chociażby się zachowuje, szkliwo zębów pochowanych osobników albo chociażby wyposażenie. Ciałopalny też raczej nie bo o ile dobrze pamiętam wcześni Słowianie mieli zwyczaj ustawiania popielnic na nasypach kurhanowych, rzadziej wkopywania w nasyp. A może były to przygotowane kopce w celach opisanych powyżej a nigdy nie wykorzystane. Zupełny brak ceramiki czy jakichkolwiek znalezisk poddaje pod wątpliwość wiele dotychczasowych przypuszczeń.
    Jedyne co dotąd mamy to bardzo wiele pytań.

    • O Celtach nie co inaczej będą mówili:

      http://www.wales.ac.uk/Resources/Documents/Centre/AncientBritons.pdf
      Jeszcze chwileczkę i kolejny mit upadnie.

    • Sauronie – nie przekłamuję. Ja się jedynie wyzłośliwiam. Nie widziałeś emotka pod wpisem? Trochę sprawę wykrzywiłem i skarykaturowałem (znaczy karykaturę zrobiłem, bo mi się chyba te literki pomyliły), ale tylko trochę…
      „A to w IV i V w. ludność kultury przeworskiej przestała kremować zmarłych???”
      Zapewne nie przestała, ale z okresu kultury przeworskiej ja przynajmniej nie znam pochówków nadkurhanowych. Za to znam takie z wczesnego średniowiecza.

      • Oj Gunther jak nie wyzłośliwiasz to mnie uczysz co to jest ta tajemna ironia i karykatura. Choć nie wiem z jakich powodów. Czyżbyś miał aż tak drwiący stosunek do teorii allochtonicznej K. Godłowskiego???
        Nie żartuj. W Słowian na przełomie IV/ V wieku to chyba nawet Ty na tym terenie nie wierzysz??? Popraw mnie jesli się mylę???
        O pochówku nadkurhanowym mogli byśmy mówić w tym przypadku gdyby odkryto szczątki ludzkie po kremacji, albo chociaż ceramikę „wczesnosłowiańską”.

  6. Nie wydaje mi się. Archeolodzy ten etnos traktuja w nieco inny sposób niż genetycy. Poza tym mają jeszcze daty na poparcie swoich hipotez.
    Celtowie na wyspach to zupełnie inna problematyka.

  7. Archeolodzy ten etnos traktuja w nieco inny sposób niż genetycy.

    Niż <strong Genetycy Ludowi. To właśnie jest problem. – wielu ludzi uważa, że genetyka to coś takiego, o czym pisze Klyosov. „Normalni” genetycy, tacy co siedzą w laboratoriach i prowadzą badania (a nie blogi internetowe) mają przecież wykształceni biologiczne i dobrze wiedzą, jakie wnioski można a jakie nie można wyciągnąć przy pomocy badań genetycznych. Świadczy o tym temat wykładu: Power and limitations of genetics studying (pre)history.

  8. Podsumowując…
    1- Brak śladów zarówno inhumacji jak i ciałopalenia
    2- Brak jakichkolwiek struktur pozwalających stwierdzić obecność jamy, komory
    3- Brak wyposażenia grobowego
    4- Brak rozpoznanych stanowisk z OWR/WŚ w okolicy
    5- Brak ceramiki i kości w obrębie nasypów

    Moje pytanie brzmi: na jakiej podstawie w ogóle interpretować owe wyniesienia jako kurhany? Czy wystarczy do tego jedynie kilka węgielków? Mogły one przecież pochodzić chociażby z przypadkowego pożaru lasu… Wreszcie województwo Świętokrzyskie, obejmujące tereny wyżynne, obfite jest chyba we wszelkiego rodzaju naturalne wyniesienia terenu – górki, pagórki itp.?

  9. Podejrzewam, ze profil glebowy sztucznego usypiska różni się od naturalnego pagórka.

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s