Jak tysiące lat temu rzeźbiono w porożach?

Zbiór zdobionych przedmiotów z okresu mezolitu znaleziono 20 lat temu w miejscowości Pobiel na Dolnym Śląsku. Archeolodzy dokonali nowych, zaskakujących odkryć po ich ponownej analizie. Badacze z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego (UWr) dr Tomasz Płonka i Marcin Diakowski opublikowali wyniki swoich analiz w niemieckojęzycznym periodyku naukowym „Archaeologisches Korrespondendezblatt” (nr 40, 2010).

Archeolodzy spojrzeli na trzy zabytki z dużego zbioru znalezionego w Pobieli, wykonane z poroża jelenia, z pomocą mikroskopu stereoskopowego i metalograficznego. Cechą szczególną artefaktów jest ornamentacja w postaci wyrytych linii, a w jednym przypadku – schematycznie wykonanego zwierzęcia.

Badacze chcieli poznać technologię wykonania przedmiotów i znajdujących się na nich rytów. Oprócz zastosowania sprzętu optycznego, wykonali również kopie zabytków.

– Wykorzystaliśmy współczesne poroża i przeprowadziliśmy eksperymenty z użyciem narzędzi, aby w maksymalny sposób przybliżyć się do prahistorycznej metody – wyjaśnia dr Płonka.

Z pomocą mikroskopów porównano sposób wykonania zabytków i znajdujących się na nich rytów i ich kopii stworzonych w czasie eksperymentów.

– Naszą największa uwagę skupił unikatowy przedmiot określony przez jego odkrywców jako sztylet. To przedmiot ozdobiony schematycznym wizerunkiem zwierzęcia – mówi dr Płonka.

Archeologom udało się ustalić w tym przypadku, że poroże obrabiano po uprzednim zmiękczeniu. Zapewne pradziejowi ludzie wykorzystali w tym celu wodę, dzięki czemu poroże łatwiej było ciąć na kawałki i wykonywać w nim ryty.

Sam wizerunek zwierzęcia, zdaniem badaczy, wykonano niestarannie z pomocą szerokiego ostrza z krzemienia zaczynając od głowy.

– Zabytki z motywami zoomorficznymi w czasach mezolitu są bardzo rzadkie dla tej strefy geograficznej – północnej Europy – wyjaśnia dr Płonka. – Co ciekawe przedmioty znaleziono w dawnym korycie rzecznym obok pradziejowego obozowiska. Przypuszczamy, że w starorzeczu gromadziły się odpadki wyrzucane przez mieszkańców – dodaje.

W przypadku wszystkich zabytków udało się określić technikę wykonania przedmiotów i ich zdobienia. Z pewnością stosowano w tym celu ostrza krzemienne, najprawdopodobniej osadzone w oprawach z drewna lub z kości. Widoczne na nich ornamenty, po analizach porównawczych, okazało się że nawiązują zarówno do tradycji mezolitycznej jak i późnopaleolitycznej. Żaden z badanych przedmiotów nie służył do pracy – na ich powierzchni nie znaleziono takich śladów, co skłania naukowców do określenia ich funkcji jako rytualnej lub symbolicznej.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce. Zdjęcie schematycznego rytu zwierzęcia.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 2.04.2011.

Jedna odpowiedź to “Jak tysiące lat temu rzeźbiono w porożach?”

  1. Hmm trza by do podstawówki się cofnąć wprawdzie słyszałem już z ust paleobotanika, że Francja to Europa środkowa ale, że Polska to Europa północna to już szczyt herezji.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s