Prehistoryczni ludzie próbowali udomowić lisy?

Co najmniej 11 osób pochowano około 16,5 tys. lat temu na cmentarzysku w Uyun al-Hammam w północnej Jordanii, które badają naukowcy z Uniwersytetu Toronto i Cambridge. Dwa groby wskazują na to, że najbliższym przyjacielem dla tych ludzi nie był pies, ale lis.

Czaszka lisa znaleziona w grobie z Uyun al-Hammam. Zdjęcie na licencji Creative Commons. PLoS One. © 2011 Maher et al.

W jednym z otwartych w 2005 r. grobów badacze natrafili na szczątki należące prawdopodobnie do kobiety i mężczyzny, obok którego złożono jeszcze czaszkę i prawą kość ramienną lisa. Całość uzupełniały dary grobowe, czerwona ochra (barwnik) i kości jelenia, gazeli oraz dzikiego bydła.

Jakiś czas później archeolodzy odkopali obok kolejny grób, w którym znaleźli pozostałości szkieletu mężczyzny oraz prawie kompletne szczątki lisa – brakowało tylko czaszki i prawej kości ramiennej. W tym pochówku również były dary grobowe – kamienne narzędzia i kościane łyżki.

Zdaniem badaczy mężczyznę najwyraźniej początkowo pochowano wraz z lisem, ale później szczątki przeniesiono do drugiego grobu. Co istotne zabrano również część kości lisa, ale nie wzięto darów grobowych. Według kierującej badaniami Lisy Maher wskazuje to na prawdopodobny silny związek emocjonalny mężczyzny ze zwierzęciem. A taki silny związek może zaś oznaczać, że kilkanaście tysięcy lat temu ludzie próbowali udomowić lisy. Ostatecznie jednak najbliższym przyjacielem człowieka został pies. Powodem klęski lisów była najprawdopodobniej ich płochliwa natura.

Plan obu grobów. Ilustracja na licencji Creative Commons. PLoS One. © 2011 Maher et al.

Naukowcy wskazują jednak, że hipoteza o próbie udomowienia jest jedynie jednym z kilku możliwych wyjaśnień obecności kości lisa w obu grobach.

Najstarsze odkryte dotąd na Bliskim Wschodzie cmentarzyska pochodzą z czasów kultury natufijskiej (ok. 15-12 tys. lat temu). Zdarzały się na nich groby ludzi z psami podobne do odkrytego właśnie pochówku z lisem. Jednak najstarszy z nich ustępuje grobom z Uyun al-Hammam o 4 tysiące lat.

Jordańskie cmentarzysko jest niezwykle cennym stanowiskiem, ponieważ pozwala badaczom na poznanie zwyczajów pogrzebowych ludzi w czasach, gdy dopiero powstawały kulturowe fundamenty pod rewolucję neolityczną, która zaczęła się około pięć tysięcy lat później. Jest ono również kolejnym dowodem na to, że pojawienie się bardziej złożonych społeczności nie było nagłą zmianą, ale wynikiem długiego procesu.

Wyniki badań ukazały się w PLoS One.

Maher, L., Stock, J., Finney, S., Heywood, J., Miracle, P., & Banning, E. (2011). A Unique Human-Fox Burial from a Pre-Natufian Cemetery in the Levant (Jordan) PLoS ONE, 6 (1) DOI: 10.1371/journal.pone.0015815 (dostępna jest pełna wersja artykułu)

Komunikat prasowy Uniwersytetu Toronto, komunikat prasowy Cambridge.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 3.02.2011.

komentarzy 8 to “Prehistoryczni ludzie próbowali udomowić lisy?”

  1. A może ich chowali z ulubionym daniem?

  2. Wtórnie zdeponowane i tyle.

  3. Moim skromnym zdaniem jest to możliwe lis to także inteligentny zwierz przypomina mi się film, który kiedyś oglądałem nie pamiętam tytułu. W każdym razie w latach 60 czy 70 XX w. Rosjanie prowadzili badania nad udomowieniem lisów i wyniki były bardzo zaskakujące już w trzecim pokoleniu lisięta przejawiały oznaki udomowienia.

  4. No, to nie kwestia inteligencji – w końcu kura i krowa też zostały udomowione. Kłopot według mnie polega na tym, że lis nie jest stadny.
    W wyżej opisanym przypadku prędzej już mogło chodzić o historię analogiczną, jak z kotem: lis też jest dobry w łapaniu myszy.

    • Sadze, ze gdy w danej wspolnocie pojawialy sie psy, wypieraly lisy i bezposrednio fizycznie i posrednio stanowiac atrakcyjniejsza alternatywe wybierana przez zainteresowanych.
      Pies jest silniejszy, bardziej uniwersalny i zajmuje dokladnie to miejsce bytowe co udomowiony lis.
      Podobnie koty wyparly np. łasice, ktore gdzieniegdzie trzymano po domach.

      Sadze, ze w roznych spolecznosciach sporo dzis egzotycznych zwierzakow bylo udomowionych lub wpol drogi do udomowienia, gdy pojawialy sie lepsze, bardziej funkcjonalne odpowiedniki przenikajace z innych regionow.
      Podobne zjawisko widac przy doskonaleniu ras – na przyklad „przemiana” konia w Europie w efekcie krucjat.

    • potwierdzam

  5. Mnie natomiast ciekawi status genetyczny wilka etiopskiego (kaberu)- ak ma się jego pochodzenia w stosunku do wilka i psa domowego?

  6. Tak na oko to on – ze względu na pokrój, jaki sposób łowów, wygląda bardziej na lisa lub szakala. A genetycznie to go chyba nikt jeszcze nie patroszył.

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s