Apokalipsa Ezdrasza z gdańskiej latryny

Kawałek pergaminu znaleziony w styczniu 2009 r. w średniowiecznej latrynie przy ul. Kleszej 4 w Gdańsku zawiera apokryficzny tekst biblijny znany jako Apokalipsa Ezdrasza. To siódmy znany przekaz tego tekstu w języku łacińskim.

– Początkowo sądziliśmy, że jest to kora drzewna, bo odkryte fragmenty były silnie zabrudzone, ale po kilku zabiegach konserwatorskich wyłoniły się litery – powiedział „Dziennikowi Bałtyckiemu” dyrektor Muzeum Archeologicznego w Gdańsku Henryk Paner.

Jako że latryna pochodziła z XIV-XV wieku, tak też archeolodzy wstępnie ocenili wiek pergaminu. Potwierdziły to również badania radiowęglowe.

Ich wynik podważył jednak Tomasz Paweł Płóciennik z Zakładu Papirologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zwrócił uwagę na fakt, że pergamin zapisano minuskułą karolińską, używaną tylko do XII wieku. W jego ocenie badania radiowęglowe wskazały po prostu wiek substancji organicznych, które wsiąkły w pergamin w latrynie, a nie samego pergaminu. Jego tezę wspiera też to, że w XIV-XV w. nie używano już pergaminu.

Apokalipsę Ezdrasza, która w kościele katolickim jest księgą apokryficzną Starego Testamentu, napisano w języku semickim około 100 r. n.e. Na świecie jest zaledwie sześć łacińskich kodeksów datowanych na wiek VII-X, pochodzą one z Francji (trzy egzemplarze), Hiszpanii (dwie sztuki) oraz Luksemburga (jeden egzemplarz).

Badacze szacują, że karta, z której pochodzi znaleziony fragment, miała rozmiar 20 na 30 cm. Znaleziony pasek stanowi zaledwie 1/20 całości. – Ten fragment możemy śmiało nazywać najstarszą Biblią Gdańską – zapewnia dyrektor Paner.

Więcej i zdjęcie fragmentu z Apokalipsą Ezdrasza w Dzienniku Bałtyckim.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 21.01.2011.

Odpowiedzi: 9 to “Apokalipsa Ezdrasza z gdańskiej latryny”

  1. To znalezisko było też tematem ciekawie zatytułowanego wystąpienia wygłoszonego podczas sesji sprawozdawczej IAUW : „Apokalipsa w latrynie”.

  2. Tak „technicznie”….
    Chyba raczej nie ma szans, zeby ktos sie podcieral takim kawalkiem sztywnego i niechlonnego chyba pergaminu?
    Raczej wrzucono zeby zniszczyc lub pozbyc sie w poplochu?

    • Dlaczego nie? Wcale on nie był sztywny a i chłonność nie jest tutaj najważniejsza. Forma paska, wprawdzie niewielkiego, wcale nie wyklucza takiego użycia. O ile wiem, to nie jest to zresztą jedyny skrawek pergaminu z tej latryny. Mogły być to fragmenty zbędnej księgi lub ksiąg, nie zmarnowane przez wyrzucenie na śmietnik, ale zużyte jako papier toaletowy.

  3. Raczej wrzucono go jako zwykłego śmiecia. Forma paska sugeruje, że był to fragment starego pergaminu, który używano w celach introligatorskich, jako elementu oprawy nowszej książki. Przypomnę, że właśnie w taki sposób (w oprawie) znaleziono np. kazania świętokrzyskie.

    • Potwierdzam, że ten pasek został raczej wyrzucony niż wykorzystany. Tezę swą opieram bazując na własnym doświadczeniu. Tego nie dało by się wykorzystać, bez ponoszenia sporego ryzyka.
      A tak po prawdzie, to oni już wtedy się podcierali?
      P.

  4. O podcieraniu się ciekawie napisał wiek później Rabelais w „Gargantua i Pantagruel” :)

    Piszę a nic nie widzę – mam nadzieję że coś z tym błędem WordPressa da się zrobić.

    Aha! Jak kliknąłem „anuluj pisanie odpowiedzi pojawiło się prawidłowe okienko edycji :D !!

  5. Ale to był po prostu komentarz na dole :(
    Niestety używanie zagnieżdżonych komentarzy jest dla mnie w tej chwili niemożliwe.

    • Możemy zrezygnować z funkcji „odpowiedz” i wszystkie komentarze byłyby jeden pod drugim, ale to byłby powrót do dawnego chaosu. A zagnieżdżone są w miarę OK, gdy nie odpowiadamy na ostatni komentarz na stronie (przynajmniej tak to wygląda u mnie). Myślę, że najlepiej w przypadku ostatniego komentarza na stronie nie korzystać z funkcji „odpowiedz” ale pisać zwykły komentarz z początkiem w stylu „@lehcyfer” :)

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s