Wino z jaskini

Armeńska jaskinia Areni dość szybka wdziera się do grupy najciekawszych stanowisk archeologicznych świata. Najgłośniej było o niej z okazji odkrycia świetnie zachowanego najstarszego skórzanego buta. Ale na łamy Archeowieści jaskinia trafiała już też z okazji odkrycia mózgu sprzed około 6 tysięcy lat oraz równie starego fragmentu trzcinowej spódnicy oraz zmumifikowanej kozy. Teraz pracujący w jaskini archeolodzy zaprezentowali najstarsze na świecie wyposażenie do produkcji wina.

Badacze znaleźli basen o wymiarach około metr na metr, w którym najpewniej miażdżono winogrona, kadź do której z basenu spływał sok, dzbany do fermentowania i naczynia do picia. Zdaniem badaczy ludzie uzyskiwali sok depcząc winogrona w basenie.

W jaskini było też mnóstwo pestek i innych pozostałości winogron. Analizy botaniczne wykazały, że prehistoryczni winiarze korzystali z gatunku winogron, który wciąż jest uprawiany w tej okolicy.

By mieć pewność, że w jaskini wytwarzano wino, przeprowadzono też badania chemiczne znalezionej instalacji. W ich trakcie zidentyfikowano m.in. barwnik, który występuje tylko w winogronach oraz granatach i jest odpowiedzialny za kolor wina. Jednak pozostałości granatów w jaskini nie znaleziono.

Na to, że z winogron wytwarzano wino, a nie sok zdaniem badaczy wskazuje też wielkość kadzi, która ma 50-55 litrów pojemności. Tak dużej ilości soku z winogron nie dałoby się przechowywać bez jego fermentacji.

Zadziwiające jest za to umiejscowienie instalacji. Wokół niej badacze odkryli aż 20 pochówków. Z tego powodu podejrzewają, że uzyskiwane w jaskini wino było spożywane podczas uroczystości związanych z pochówkami członków wspólnoty.

Datowania radiowęglowe wykazały, że odkryta wytwórnia wina pochodzi sprzed około 4100 lat p.n.e. Jest więc o tysiąc lat starsza od najstarszych dotąd znanych pozostałości takich instalacji.

Wyniki badań ukazały się w Journal of Archaeological Science.

Barnard, H., Dooley, A., Areshian, G., Gasparyan, B., & Faull, K. (2010). Chemical evidence for wine production around 4000 BCE in the Late Chalcolithic Near Eastern highlands Journal of Archaeological Science DOI: 10.1016/j.jas.2010.11.012

W sieci dostępny jest też komunikat prasowy UCLA i duży artykuł w National Geographic, który współfinansował badania. W tym ostatnim miejscu znajdziecie również zdjęcie.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 12.01.2011.

komentarzy 10 to “Wino z jaskini”

  1. Czytałem już o starożytnym egipskim browarze, teraz o jeszcze starożytniejszej winnicy, zostaje tylko na jakąś prehistoryczną gorzelnię poczekać.

  2. czyli że wino było najpierw napojem związanym z obrzędami a dopiero potem przekształciło się w trunek codziennej konsumpcji? Ciekawe.

    • To raczej trochę daleko idący wniosek. To, że najstarsza instalacja do produkcji wina znajduje się na cmentarzysku, może być po prostu przypadkiem. Badacze zresztą piszą w swoim komunikacie prasowym, że uważają, iż produkcja wina dla codziennej konsumpcji miała miejsce również poza jaskinią, ale nie mają na to dowodów.

  3. zostaje tylko na jakąś prehistoryczną gorzelnię poczekać.
    Szkoda, że badaniem tego stanowiska archeologicznego nie zajął się zespół pod kierunkiem mgr Andrzeja Pilipiuka.

  4. „Zdaniem badaczy ludzie uzyskiwali sok depcząc winogrona w basenie.”

    Ciekaw jestem, jakimi tytułami naukowymi trzeba się legitymować, by napisać tak odkrywcze zdanie? Ten, kto to napisał, z pewnością podpatrzył, jak się to robi w tradycyjnych winiarniach, ewentualnie podglądał polskie panienki depczące kapustę.

    Moja skromna winniczka daje mi około 150 litrów wina rocznie i do wyciśnięcia z tych 300 kg winnych jagód soku wystarczają mi dłonie.

    • W Grecji bywając nieraz widziałem jak wydeptuje się winogrona. Cóż w tym niezwykłego? Wolisz to robić rękoma – twoja rzecz, ale inni wolą nogami i to także ich sprawa.

  5. Ciekawe ile trwalo zanim z soku otrzymalo sie wino majace procenty?
    Czy po kilku dniach od wytloczenia mozna sie juz raczyc lekkim npojem alkoholowym, czy w gre wchodza raczej minimum tygodnie?

  6. Moszcz winny fermentuje od kilku do kilkunastu dni, zależnie od szczepu drożdży, pierwotnej zawartości cukru, kwasów organicznych, azotu, temperatury itp – no i od woli winiarza.

    • Wiadomo jak dlugo byla wykorzystywana ta jaskinia i czy byla w tym ciaglosc?
      Moze w miare rozwoju spolecznosci zmieniala swoje przeznczenie? Bo przy kolejnych „zasiedleniach” byloby to juz calkiem zrozumiale – jedni pomieszkali, inni odkrywszy po latach wykorzystali jako miejsce do pochowku , a kolejni znalezli zastosowanie jako miejsce wytwarzania wina, mieszkajac w poblizu.
      Narzucajacy sie poczatkowo obraz uroczystych pogrzebow polaczonych ze „stypa” i szykowaniem wina na te okolicznosc moze byc calkiem nieprawdziwy a zdarzenia te odlegle w czasie i dotyczace roznych grup ludzi korzystajacych z jaskini.

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s