Poszukiwacze odkryli niedaleko Iławy wielki skarb

Ponad 800 srebrnych monet i fragmenty ozdób z XI wieku znaleźli na polu k. wsi Mózgowo niedaleko Iławy poszukiwacze skarbów z grupy „Ylavia”. Bezcenne znalezisko przekazali służbom ochrony zabytków – informuje Jarosław Sobieraj z Muzeum Warmii i Mazur.

Według archeologów, skarb spod Iławy – jaki otrzymało w tym tygodniu Muzeum Warmii i Mazur – składa się z ponad 800 przedmiotów ze srebra, datowanych na 1010 rok. Są to głównie monety księstw niemieckich, oraz fragmenty rzymskich denarów, arabskich dirhemów i biżuterii, wśród nich tzw. enkolpion – pudełkowy krucyfiks, służący do noszenia na piersiach fragmentu relikwii.

W ocenie archeologa Jarosława Sobieraja, to największy zbiór srebrnych przedmiotów z okresu wczesnego średniowiecza, jaki kiedykolwiek otrzymało Muzeum Warmii i Mazur i jedno z najcenniejszych takich znalezisk w kraju.

– Co ciekawsze, jest to druga część tzw. srebrnego skarbu odnalezionego pod Iławą w latach 60. XIX wieku – powiedział Sobieraj. Wówczas podczas orki na polu po wykarczowanym lesie znaleziono 2 tys. monet i kilkaset fragmentów srebrnej biżuterii. Skarb trafił w ręce prywatne i zaginął podczas II wojny światowej. Muzealnicy z Olsztyna sprawdzają pogłoski, czy niektóre z monet nie trafiły po wojnie do muzeum w Brunszwiku.

Na prasowe informacje o znalezisku natrafili w XIX-wiecznych źródłach członkowie iławskiego Stowarzyszenia Badaczy Historii Deutsch Eylau „Ylavia”. Na podstawie starych map odtworzyli miejsce, gdzie rósł kiedyś las, w którym znaleziono pierwszą część skarbu.

– Od ubiegłego roku przy pomocy wykrywaczy metali sprawdziliśmy drobiazgowo kilkadziesiąt hektarów ziemi. Przed miesiącem koło wsi Mózgowo natrafiliśmy na pierwsza monetę, potwierdziły się nasze przypuszczenia, że w XIX wieku nie wykopano wszystkiego – powiedział Rafał Kocięda z „Ylavii”.

Poszukiwacze skarbów działali legalnie. Stowarzyszenie uzyskało zgodę na poszukiwania od służb ochrony zabytków i właściciela gruntów – poinformował rzecznik Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie, Grzegorz Świętochowski. Zgodnie z umową „Ylavia” przekazała zabytkowe znalezisko Skarbowi Państwa, a olsztyńskie muzeum przyjęło je w depozyt.

Skarb zostanie poddany konserwacji i dokładnie zbadany. W lutym 2011 r. ma być po raz pierwszy zaprezentowany zwiedzającym olsztyńskie muzeum.

Nieznane jest pochodzenie skarbu. Według archeologów można się jedynie domyślać, że należał do kupca, który handlował z pruskimi plemionami Pomezanów, Pogezanów i Sasinów. Może o tym świadczyć to, że tylko 150 monet zachowanych jest w całości a główna część znaleziska to tzw. siekańce – czyli pocięte na części monety, które służyły jako „drobne” do wydawania reszty za towar.

Miłośnicy regionalnej historii z „Ylavii” w ciągu ostatnich lat przekazali służbom ochrony zabytków kilkaset cennych przedmiotów, w tym fragmenty celtyckiej broni i narzędzi. Wskazali też archeologom lokalizację wczesnopruskich wałów obronnych. Jak mówią – celem ich działania – jest stworzenie w Iławie regionalnego muzeum.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 18.11.2010.

komentarzy 10 to “Poszukiwacze odkryli niedaleko Iławy wielki skarb”

  1. Nie, zebym sie czepaila…ale jakos steinbachowo sie nazywaja

    „Stowarzyszenia Badaczy Historii Deutsch Eylau „Ylavia””

    • czepial naturalnie – brakuje opcji ponownej edycji juz po wyslaniu, zeby wyciac literowki

  2. Co prawda Deutsch Eylau to wcześniejsza nazwa Iławy, ale faktycznie dziwaczna ta nazwa, jeżeli wymieniają formę niemiecką i łacińską, a o polskiej jakoś zapomnieli.

    Tak czy siak, należą im się brawa i gratulacje za to, że przekazali znalezisko do muzeum.

    • W kazdym razie wykazali, ze 250 lat przed podbojem przez Krzyzakow, Pomezanie mieli szerokie kontakty handlowe i byli na tyle prezni gospodarczo, ze warto bylo z nimi handlowac.

      Co do ewolucji nazwy

      http://pl.wikipedia.org/wiki/Iława

      Najstarsza forma nazwy Iławy to łacińskie Ylavia. Ta właśnie forma pojawiła się na dokumencie lokacyjnym z 1317 r. W późniejszych dokumentach z 1333 oraz 1334 r. widnieje Ylav, natomiast w dokumencie z 1338 r. odmiana Ylau. W XV wieku pojawiła się forma Ylow oraz Ylow Thethonicalis. W latach 1430 i 1438 dokumenty, które wystawił komtur dzierzgoński mówiły o Deutschen Ylaw. W latach 1443, 1457 oraz 1458 r. miasto nazwano Ylaw, a w 1456 przyjęła się forma Ilau, następnie w 1459 r. zmieniono ją na Eylaw. W 1457 r. używa się nazwy Deutze Eylau, a w 1468 r. jej inna forma Dwetsch Eylau. Między XVI a XVII wiekiem występują nazwy Teutschen Eylau, Deutscheneylau oraz Theuto Ilavia. W XVIII wieku przyjęto powszechnie obowiązującą aż do 1933 r. formę Deutsch Eylau. 1 stycznia 1934 r. zmieniono oficjalną nazwę na Stadt Deutsch Eylau (Stadt – niem. miasto), a od 1945 r. oficjalna nazwa miasta to Iława.

  3. A czy owi poszukiwacze dostali jakąś nagrodę za swój trud? Czy też łaskawy uśmiech władz, przy przekazywaniu skarbu?
    P.

    • Z tego co czytam w newsie weszli z konserwatorem we współpracę – czyli przeprowadzili legalne badania. W naszym kraju za badania nikt nie nagradza. Nagroda przewidziana jest za zwrot przypadkowego znaleziska.
      Nie wiem, jakie były szczegóły tej sytuacji, ale cieszę się, że nadal są w tym kraju osoby, które po pierwsze interesują się lokalną historią, po drugie szanują prawo, a po trzecie mają świadomość tego, że to co się znajdzie jest wspólnym dziedzictwem nas wszystkich.

      • Sa jakies medale, ktore mozna wreczyc na uroczystosci ogolnopanstwowej, wstawiwszy tam jako punkt programu odznaczenie zasluzonych dla kultury?
        A i szumnie reklamowana misja naszej telewizji, ktora podobno jest finansowana z naszego abonamentu, powinna zaowocowac reportazem nadanym w sensownych godzinach ogladalnosci.

  4. No to szkoda. W końcu poświęcili swój czas, swój sprzęt itp, a fakt że sprawiło im to przyjemność nie stoi w opozycji do nagrodzenia ich wysiłków. Ciekawym czy np w Anglii tak samo by się sprawa zakończyła?
    P.

  5. […] 2. Skarb z okolic Iławy […]

  6. […] 2. Skarb z okolic Iławy […]

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s