Małe Czyste – cmentarzysko wielu kultur

35 ciałopalnych pochówków przedstawicieli kultury wielbarskiej, identyfikowanej często z Gotami, odkryli w miejscowości Małe Czyste (gm. Stolno, woj. kujawsko-pomorskie) archeolodzy z Zakładu Archeologii Antycznej Instytutu Archeologii UMK.

Jeden z grobów ciałopalnych kultury wielbarskiej. Fot. Robert Tarnowski

Pradziejowe cmentarzysko w Małem Czystym zajmuje kulminację i wschodni stok morenowego wzniesienia, na którym jest obecnie pole orne, stąd dawne groby narażone są na silne zniszczenia w wyniku prac rolnych. Mimo to już pierwsze badania, prowadzone w latach 1984-1986 z ramienia Muzeum Okręgowego w Toruniu, zaowocowały odkryciem bardzo ciekawych obiektów pochodzących z różnych okresów. Archeolodzy zidentyfikowali m.in. pochówki ludności kultury pucharów lejkowatych, kultury łużyckiej, oksywskiej, wielbarskiej oraz wczesnośredniowiecznej. Groby neolityczne prezentowały wyjątkowe dla ziemi chełmińskiej ciałopalne i szkieletowe pochówki z obstawą kamienną. Do wczesnośredniowiecznych należał m.in. unikalny grób ciałopalny w typie Alt Käbelich. Największa liczba odkrytych wówczas grobów (ok. 120 pochówków ciałopalnych) tworzyła cmentarzysko ludności kultury wielbarskiej. Badacze znaleźli wiele przedmiotów osobistych pochowanych tam ludzi, w tym zapinki, sprzączki, bransolety, noże. Materiał ten pozwala datować cmentarzysko na późny okres przedrzymski i starszy okres wpływów rzymskich, czyli ok. 180 p.n.e. do 180 n.e.

Trzy zapinki i bransoleta z wielbarskiego grobu. Stan przed konserwacją. Fot. Ewelina Kozłowska

W tym roku na cmentarzysku znów pojawili się archeolodzy. Pod kierunkiem dr Magdaleny Olszta-Bloch i dr Ewy Bokiniec odkryli kolejne 35 ciałopalnych grobów ludności kultury wielbarskiej – popielnicowych i jamowych, często bogato wyposażonych w zapinki, bransolety, noże, nożyki sierpikowate, sprzączki, a także przedmioty importowane (m.in. fragment lateńskiego kółka brodawkowego, paciorek fajansowy).

– Na uwagę zasługuje dość duży udział przedmiotów żelaznych w grobach, rzadko spotykany na innych terenach zajętych przez ludność kultury wielbarskiej, charakterystyczny natomiast dla ziemi chełmińskiej. W jednym z grobów odkryliśmy ostrogę, przedmiot rzadko występujący w grobach wielbarskich – informuje dr Olszta-Bloch.

Żelazna ostroga. Fot. Ewelina Kozłowska

W części obiektów archeolodzy natrafili na fragmenty konstrukcji kamiennych, charakterystycznych również dla innych obszarów zajmowanych przez ludność kultury wielbarskiej.

Jednak jak przystało na wielokulturowe cmentarzysko badacze natrafili nie tylko na ślady ludności kultury wielbarskiej. Do ciekawych obiektów, łączonych z innymi fazami użytkowania stanowiska, należy podwójny grób szkieletowy w obstawie kamiennej, wiązany z ludnością kultury pucharów lejkowatych oraz ciałopalny grób na bruku związany z praktykami grobowymi ludności kultury łużyckiej.

Podwójny grób szkieletowy ludności kultury pucharów lejkowatych. Fot. Robert Tarnowski

– Wyniki dotychczas prowadzonych badań świadczą o istotnej roli ziemi chełmińskiej w pradziejach. Duża liczba grobów, mimo znacznego stopnia zniszczenia stanowiska, wskazuje, że cmentarzysko w Małem Czystym było użytkowane nieprzerwanie w młodszym okresie przedrzymskim i wczesnym okresie wpływów rzymskich. Bogate wyposażenie grobów i ich duża liczebność dla okresu wpływów rzymskich wskazują także na bardzo ważną rolę tego regionu dla kształtowania się kultury wielbarskiej – podsumowuje badania dr Olszta-Bloch.

Ciałopalny grób na bruku kultury łużyckiej. Fot. Robert Tarnowski

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 27.10.2010.

Odpowiedzi: 10 to “Małe Czyste – cmentarzysko wielu kultur”

  1. Gdzies w poblizu moga byc resztki osad w ktorych mieszkali za zycia ci nieboszczycy…..

  2. Warto skonsultować badania z prof. Kokowskim.

    Bowiem bardzo ważne jest aby ustalić, czy ci Goci byli z PO czy z PiS. A może alienowali się od tych z Masłomęcza będąc z SLD ?

    O SLD, względnie SDPL, świadczyć może duży udział przedmiotów żelaznych w grobach.

    http://wyborcza.pl/1,75476,6973619,Goci_bialo_czerwoni.html

    • Nie no… ci tutaj byli liberalni, na pewno nie konserwatywni, bo ostrogi i innego żelastwa by do grobów nie wkładali. Mogli być z PO. No chyba, żeby znaleziono np. grób dwóch osobników płci męskiej, trzymających się za ręce. To wtedy SLD. Gdyby znaleziono w którymś wibrator, to wiadomo, że od Palikota… tfu… Palikotaryka.

  3. Wplatanie we wszytkie możliwe wątki na necie bieżącej polityki wyprowadza mnie z równowagi. W komentarzach niezależnie jakiego tematu dotyczących zawsze musi być coś o po albo pis szlag mnie trafia /:

    • Spokojnie. Nie o politykę tu chodzi. Naitssabes właśnie wykrył kolejną postprocesualną narrację i się naigrawa.

      • Nie o naitssabes mi chodzi tylko o tego profesora no chyba, że było to formie marnego żartu.

        • A to przepraszam.
          Tak czy siak dostałem mnóstwo minusów i to łączy mnie z naitssabesem, z którym przecie swego czasu się tutaj spierałem. Może nawet użyłem wobec niego języka nienawiści (o ile pamiętam użyłem słowa „trollowanie”, ale nie wiem, czy w stosunku do Niego). Na fali powszechnego pojednywania się muszę Go dzisiaj przeprosić.
          Sądzę, że w realu i tak byśmy się świetnie dogadali, nawet gdybyśmy w jakiejś sprawie się nie zgadzali.
          Przepraszam też ryszardaxxxl za to, że nie podzielam jego oceny, choć też nie pieję z zachwytu nad owym „żartem”. I tak nieładnie…
          Mam nadzieję, że dostanę jeszcze kilka minusów.
          Aaa… i przepraszam Wojtka za to, że mu tutaj forum zaśmiecam. W odwecie zapraszam do napisania czegoś równie niewłaściwego (?) u mnie.

          • Udało mi się wygrać.

            Wojciech napisał:

            „Jak widzę, na gazeta.pl wiadomości o odkryciach archeologicznych notorycznie trafiają do deser.pl. Cóż, świetnie to pokazuje podejście większości mediów do tej tematyki…”

            Dzięki temu właśnie.

            Jeśli zamiast rzetelnej wiedzy ludzie dostają polityczną papkę, to jest jak jest. I będzie tak dalej dokąd archeolodzy nie zmienią podejścia do sposobu prezentacji wyników badań – od magistra po profesora włącznie.

  4. Nie ma wątpliwości. To był żart w stylu małego kundelka chorego na przerost ambicji, który od czasu do czasu, by poczuć się jeszcze większym, zadziera tylną nóżkę, by obsikać pomnik kogoś naprawdę wielkiego.

    • Spokojnie, po co tak ostro. Przecież każda praca, po okresie fascynacji, przechodzi w rutynę, a ta w nudę. W końcu człowiek ma ochotę na odrobinę szaleństwa.
      Ponieważ nie cierpię wszelkiego dłubania w ziemi sądzę, że wykonując szczytny zawód archeologa, takie głupoty zacząłbym opowiadać długo przed profesurą.
      Pomóżmy więc profesorowi! Stwórzmy jakąś spiskową teorię tłumaczącą co też mogło przytrafić się konserwatywnym Gotom ze Swaryczowa. Może to hrubieszowscy krewniacy dogadali się z mitycznym wodzem wschodnich barbarzyńców, niejakim Putillą?

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s