Pamiątki po rzymskich legionach: piękny hełm i rzadka zbroja

Brytyjskie media poinformowały w ostatnich dniach o ciekawych odkryciach rzymskiego sprzętu wojskowego. Archeolodzy badający pozostałości ufortyfikowanego obozu w Caerleon w Walii odkryli m.in. kompletną zbroję legionisty. Z relacji BBC wynika, że jest to lorica segmentata, czyli szczytowy wytwór rzymskich zbrojmistrzów, który często porównuje się dopiero z zaawansowanymi pancerzami późnego średniowiecza.

Rekonstruktor ubrany we współczesną kopię lorica segmentata. Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Marten253

Był to pancerz stworzony z przemyślnie połączonych żelaznych płyt, który zapewniał dobrą ochronę, a jednocześnie nie ograniczał za bardzo ruchliwości. W dodatku był o kilka kilogramów lżejszy od dającej mniejszą ochronę kolczugi. Rzymianie nosili lorica segmentata w I-III w n.e. Wyszły z użycia, gdyż stały się zbyt drogie dla biedniejącego imperium.

Archeolog Peter Guest z Uniwersytetu w Cardiff powiedział, że dotąd znaleziono w Wielkiej Brytanii 2-3 takie zbroje. W jego ocenie znalezisko jest w bardzo dobrym stanie, jeśli wziąć pod uwagę, że Rzymianie wytwarzali pancerze z żelaza. Lorica przekształciła się w rdzę, ale zachowała kształty. Brytyjscy archeolodzy znaleźli też wiele innych zabytków. By ich nie zniszczyć całe bloki wyciętej ziemi są wywożone do laboratorium. Dopiero tam zabytki będą oczyszczane z ziemi, w której leżały blisko 2 tysiące lat.

Dużo bardziej niesamowity zabytek trafił się pewnemu młodemu poszukiwaczowi skarbów w maju tego roku. Niedaleko starożytnej rzymskiej drogi w Crosby Garrett w Kumbrii na północy Anglii odkrył za pomocą wykrywacza metali niezwykle rzadki i piękny rzymski kawaleryjski hełm paradny z maską na twarz. Wykonany z brązu zabytek dotrwał do naszych czasów w ponad 60 kawałkach, ale specjaliści z domu aukcyjnego Christie złożyli go w jedną całość. Hełm jest całkowitym unikatem. Przedstawia przystojnego młodzieńca z kręconymi włosami we frygijskiej czapce, na której siedzi gryf. Zabytek jest datowany na 75-250 n.e.

Znalezisko stało się jednak sporym kłopotem dla brytyjskich muzeów. Otóż zgodnie z angielskim prawem pojedynczy przedmiot z brązu nie podlega przymusowemu wykupowi przez muzea. W związku z tym zabytek będzie wystawiony na otwartą aukcję i Brytyjczycy boją się, że zostanie wywieziony za granicę. Obecnie muzea gromadzą środki na jego wykup, a chodzi tu o naprawdę duże pieniądze. Zdaniem ekspertów taki unikalny i świetnie zachowany hełm może pójść na aukcji nawet za 500 tysięcy funtów.

Nie jest to pierwszy taki piękny paradny rzymski hełm odkryty w Wielkiej Brytanii. W 1796 r. znaleziono podobny hełm w Ribchester (zdjęcie), a w 1905 r. w Newstead (zdjęcie). Są znane jeszcze dwa inne znaleziska tego typu. Są to jednak hełmy trochę innych typów. Żaden nie jest też w tak świetnym stanie.

O pancerzu napisało BBC, które dało też film z wykopalisk, ale słabo widać sam zabytek. Sprawą hełmu zajął się zaś Guardian, który dał też porządną ilustrację tego cudeńka. Jeszcze lepsze zdjęcia hełmu z Crosby Garrett znajdziecie na stronie The Portable Antiquities Scheme.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 14.09.2010.

Komentarzy 9 to “Pamiątki po rzymskich legionach: piękny hełm i rzadka zbroja”

  1. Kolejne dwa tysiace lat i sladu w ziemi nie sostanie po rzymskich artefaktach.
    Co za szczescie „archeologiczne” , ze kolebki cywilizacji naszego rejonu znajduja sie w suchych a nawet pustynnych rejonach, gdzie takie przedmioty lepiej sie konserwuja.

  2. Hm, o co chodzi z tym hełmem? Kto to nosił i po co? Na wojskowych paradach etc? Przez oficerów? To dosyć komiczne musiało być. Bardziej się kojarzy z balem przebierańców niż wojskiem.
    P.

    • Odczlowiecza.
      Masz posagowego „czlowieka ze stali” a nie spoconego pryszczatego nastolatka z rozbieganymi oczkami, odbebniajacego sluzbe wojskowa przed robieniem kariery cywilnej.

    • W informacji napisałem dla uproszczenia paradny. Można by też jednak całkiem spokojnie użyć terminu sportowy. Otóż, gdy rzymska jazda (przynajmniej z okresu cesarstwa) nie miała na podorędziu garstki barbarzyńców albo zwolenników innego kandydata do cesarskiego tytułu, by się rozerwać, to w ramach zawodów hippicznych zwanych hippika gymnasia walczyła bezkrwawo ze sobą. I wówczas właśnie noszono takie hełmy i inne specjalne części stroju i uprzęży. Używano podczas tych zabaw tępych oszczepów – stąd właśnie osłona na twarz. Były też specjalne osłony na końskie łby.

      Ilustracja takich zawód jest choćby tu http://www.akg-images.com/akg_couk/_customer/london/collections/connolly.html

      • Ciekawe, czy takie wyposazenie bylo obowiazkowe? Zwlaszcza w okresie Reupbliki, gdy equici mieli obowiazek utrzymania odpowiedniej klasy konia wierzchowego z okreslonym wyposazeniem, co sprawdzano na okresowych przegladach.
        Im bogatsze i bardziej rozbudowane wyposazenie, tym latwiej bylo odsiac ludzi z ubozejacych rodow.

  3. „poszukiwacz skarbów” i 500k funtów brzmi inspirująco :)

  4. […] Europejczyków? 3. Kolejne polskie odkrycia w Nakum 4. Niezbyt przyzwoity prehistoryczny zabytek 5. Pamiątki po rzymskich legionach: piękny hełm i rzadka zbroja 6. W Krakowie otwarto podziemne muzeum 7. Niezwykłe odkrycie. Znaleziono najstarsze dowody użycia […]

  5. […] okazały się totalnie konserwatywne w starciu z rzeczywistością. Paradny rzymski hełm z brązu odkryty przez poszukiwacza skarbów w Kumbrii sprzedano na aukcji za szokującą kwotę 2 mln funtów. Najwyższe szacunki jakie pojawiały się […]

  6. […] 19. Pamiątki po rzymskich legionach: piękny hełm i rzadka zbroja […]

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s