Niezwykły akwedukt z Palenque

Budowniczowie z majańskiego miasta Palenque stworzyli akwedukt, który pozwalał nadać wodzie ciśnienie wystarczające, by dotarła na wysokość 6 m. Dotąd uważano, że pierwsze umożliwiające to systemy pojawiły się w Ameryce za sprawą przybyszów z Europy.

Hipotetyczna rekonstrukcja akweduktu z Palenque. Rys. Reid Fellenbaum

Pod ruinami Palenque kryje się wiele akweduktów, którymi Majowie puścili strumienie przecinające niegdyś obszar na którym powstało miasto. Dzięki temu zyskali więcej terenu nadającego się pod zabudowę.

W pozostałościach jednego z tych akweduktów archeolodzy z uniwersytetu Penn State dostrzegli w 1999 r. cechy konstrukcyjne wskazujące, że mógł umożliwiać uzyskanie przez wodę ciśnienia. W 2006 r. badacze powrócili do analizowania konstrukcji, ale już z udziałem hydrologa.

Zdjęcie zwężenia akweduktu. Kirk French, Penn State

Opadający po zboczu akwedukt w pewnym miejscu zwęża się, co zdaniem naukowców umożliwiało uzyskanie ciśnienia wystarczającego, by wysłać wodę na wysokość sześciu metrów. Niestety pozostałości kamiennej instalacji są tak zniszczone, że nie da się dokładnie określić, jak Majowie wykorzystywali wodę pod ciśnieniem. Mogła być po prostu fontanną, ale nie można wykluczyć, że wędrowała na górne piętra jakiejś budowli.

Niezwykły akwedukt powstał w okresie klasycznym cywilizacji Majów, czyli ok. 250-600 r. n.e. Jest więc dużo młodszy niż najstarsze konstrukcje tego typu wykonywane w Starym Świecie. Pierwsze miejsce zajmują Kreteńczycy, którzy już 1400 lat p.n.e. zrobili fontanny w pałacu w Knossos odpowiednio zmniejszając średnicę terakotowych rur.

French, K., & Duffy, C. (2010). Prehispanic water pressure: A New World first Journal of Archaeological Science, 37 (5), 1027-1032 DOI: 10.1016/j.jas.2009.12.003

Korzystałem też z materiałów prasowych Penn State opublikowanych w EurekAlert

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 6.05.2010.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s