Uwaga na osteologiczne paradoksy

– Nasze oceny stanu zdrowia w oparciu o szczątki kostne mogą być zniekształcone, w materiałach takich jesteśmy bowiem w stanie odnotować jedynie fakt śmierci osoby w danym wieku ze zmianami patologicznymi na kościach i na tej podstawie dociekać przyczyny zgonu. Nie uprawnia nas to jednak do wypowiadania się o chorobowości w badanej populacji – mówiła w poznańskim Muzeum Archeologicznym prof. Alicja Budnik z Instytutu Antropologii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu.

Zdaniem antropolog, szczególnie niebezpieczne i niewłaściwe mogą być proste uogólnienia typu: im więcej patologicznych zmian na szkieletach w danej populacji, w tym trudniejszych warunkach funkcjonowała i tym gorzej przedstawiał się stan zdrowia jej członków.

Tymczasem, według profesor można wyobrazić sobie i inny scenariusz. U osobników z grupy żyjącej w złych warunkach patologie mogą się nie pojawić, gdyż w przypadku zachorowania osoby te umierały zanim doszło do zmian patologicznych. Natomiast w populacjach cieszących się lepszymi warunkami życia ludzie byli na tyle wytrzymali, że radzili sobie z chorobą – ich kości wytworzyły wprawdzie zmiany patologiczne, ale ludzie żyli dalej. Czyli paradoksalnie – im gorszy stan kości, tym lepsza sytuacja populacji.

– To skrajne sytuacje, ale prawdopodobne. Omówione przeze mnie zjawiska zwane są paradoksem osteologicznym – mówiła prof. Budnik. Ich istnienie bardzo utrudnia rekonstrukcje stanu zdrowia naszych przodków. – Nadzieja leży, jak się wydaje, w badaniach kompleksowych, także wykraczających poza analizy szczątków kostnych – uważa prof. Budnik.

Dużo więcej w Nauce w Polsce.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 14.04.2010.

komentarzy 6 to “Uwaga na osteologiczne paradoksy”

  1. Czyli podsumowując: wiele jednostek w zaawansowanym wieku, z tymi patologicznymi zmianami w zaawansowanym wieku, świadczy pozytywnie, natomiast analogicznie, im młodsze takie jednostki, tym gorzej…

    • Obawiam się, że może to być bardziej złożone. Zwłaszcza w drugim przypadku.

    • Należy też wziąć pod uwagę osobniczą podatność na choroby.
      Czasem mogą to być kości osób spokrewnionych cierpiących na pewne choroby genetyczne, mogące dać fałszywy obraz całości.

    • Duży zbiór kości bez zmian patologicznych osobników młodych to niechybnie wojna, zaraza lub inna katastrofa lub kilka na raz. Gdybym jednak, co miał powiedzieć o populacji chłopów, z której subpopulację wojaków wyłoniono, się bym wstrzymał.

  2. czy to nie oczywiste? w koncu wiekszosc chorob dotyczy tkanek miekkich i nie znajduje odbicia na kosciach

  3. zmiany patologiczne w obrębie szkieletu mogą mówić również o relacjach społecznych…
    .
    Ogólnie rzecz ujmując – w społecznościach o „spartańskim” stosunku do osób niedołężniejących, tracących sprawność ruchową etc. takie jednostki raczej nie miałyby szans na „wyhodowanie” zaawansowanej patologii. Wcześniej zostałyby wyeliminowane (w sposób czynny lub „tylko” bierny).
    . Natomiast w społecznościach akceptujących/nagradzających zachowania empatyczne, o rozbudowanej „sferze opiekuńczej i socjalnej”, jednostka niepełnosprawna motorycznie nie musi być skazana na fizyczną eliminację. Wobec czego jej dolegliwość „ma szansę” na osiągnięcie zaawansowanego stadium.
    .
    Może ktoś zechce podpowiedzieć szczegóły, ale jeśli dobrze pamiętam, to w takim właśnie duchu interpretowany był jakiś paleolityczny pochówek osobnika cierpiącego na skostnienie stawów (koledzy medycy wybaczcie, jeśli profanuję nazwę jednostki chorobowej ;)
    W każdym razie chodziło o to, że pod koniec życia ów człowiek praktycznie nie był w stanie się poruszać. Fakt dożycia do tego stadium choroby ma jednoznacznie wskazywać, że przez dłuższy czas pozostawał on „na garnuszku” pozostałych członków społeczności.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s