Mapa sprzed 14 tys. lat?

Wapienny blok z rytami znaleziony w jaskini w Abauntz w regionie Nawarra (północna Hiszpania) może być najstarszą znaną mapą.

Naukowcy z Uniwersytetu w Saragossie przez 15 lat studiowali znaki wyryte 13600 lat temu na kamiennej płycie. Wpadli między innymi na wydawałoby się szalony pomysł porównania rytów z topografią okolicy, w której znaleziono płytę. Okazało się, że linie na płycie dość dobrze obrazują ten obszar.

– Możemy z pewnością powiedzieć, że to szkic, mapa pobliskiej okolicy – mówi szefowa zespołu Pilar Utrilla. Jej zdaniem twórca rytów starał się ukazać bieg rzek oraz przebieg górskiego pasma. Zaznaczył też położenie jaskini.

Płyta, która ma około 17 na 12 cm, mogła służyć jako mapa, ale mogła też być narzędziem wspomagającym zapamiętywanie jakiejś opowieści.

Zdaniem uczonych na mapie są też zaznaczone stada kozic.

Jeśli naukowcy z Saragossy mają rację, to jest to najstarsza znana mapa.

Artykuł poświęcony zagadkowej płycie ukazał się w Journal of Human Evolution. Ja skorzystałem z materiału Telegraph, gdzie znajdziecie zdjęcie płyty. Więcej ilustracji.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 7.08.2009.

komentarzy 8 to “Mapa sprzed 14 tys. lat?”

  1. Robi wrażenie. Trzeba przyznać, że interpretacja jest naprawdę przekonująca. Do tego dochodzi jeszcze wykorzystanie natyralnych powierzchni łupku jako odwzorowania topografii. Jest to częsta praktyka ludności górnopaleolitycznej, dlatego wykluczałbym w tym przypadku mistyfikację i próby fałszerstwa.
    @wojciech Pastuszka
    „Jeśli naukowcy z Saragossy mają rację, to jest to najstarsza znana mapa”.
    Co w takim wypadku z „mapą” wykonaną na żebrze mamuta ze stanowiska Pavlov I datowaną na około 26 tys. lat temu i fragmentem ostrza kościanego z Jaskini Maszyckiej (warstwa datowana na około 15500-14500 lat temu?
    Swoją drogą, bardzo ciekawa informacja Wojtku. Dzięki, za wszystkie linki dotyczące epoki kamienia. Przyznaję, że ja nie miałbym czsu na znalezienie tych wszyskich nowości naukowych, pomimo iż leżą one jak najbardziej w obszarze moich zainteresowań.

    • No tak, tych najstarszych zawsze potem nagle okazuje się być kilka, a odkrywcy jednego z nich nie uznają pozostałych i na odwrót :)

      Jaki jest status tamtych dwóch? Może znasz linki do jakichś zdjęć?

      • To są Wojtku stare odkrycia, a to z Jaskini Maszyckiej to nawet bardzo stare. W przypadku stanowiska Pavlov I są to dawne badania Bohuslava Klimy.
        Jeden z ciekawszych linków dotyczących tematu:
        http://www.ancient-wisdom.co.uk/cartography.htm
        „Mapa” z Pavlova, fotogrefia+rysunek na str. 10:
        http://www.oosa.unvienna.org/pdf/sap/2004/vienna/presentations/wednesday/am/konecny.pdf
        Artefaktu z jaskini Maszyckiej nie uznaje się powszechnie za rodzaj „mapy”. Jest to moja interpretacja. Nie mam niestety linku z odpowiednią fotografią.

        • Wielkie dzięki za super linki :)

          Jak na mój gust tę „mapę” z Pavlova podobnie jak „mapę” z Meżyricza widoczną w pierwszym linku można też interpretować jako pejzaże. Zwłaszcza zabytek z Pavlova wygląda mi po prostu na pejzaż, bo Meżyricz już ma troszkę więcej cech mapy.

          • Moim zdaniem nawet jeśli traktować znalezisko z Pavlova jako pejzaz, to jest to mimo wszystko jakiś rodzaj kartograficznego odwzorowania topografii terenu. Dlatego chyba zasługuje na miano pierwocin „mapy”. Niestety w tym przypadku, kiedy mamy doczynienia z tak bardzo abstrakcyjnymi pojęciami każdy z nas może widzieć w tych przedstawieniach coś innego. Prawdę znał chyba tylko sam twórca :)

  2. Podziwiam naukowców, że potrafią odczytać take rzeczy. Mi by się na pewno nie udało. ;) Mogliby dać zdjęcie terenu przedstawionego na mapie dla porównania. Swoją drogą przez ten czas teren powinien się nieco zmienić.

  3. Sensowne.
    Biorac pod uwage, ze slownictwo opisowe bylo wtedy zapewne slabo rozwiniete, to przy osiagnieciu rozwoju umyslowego pozwalajacego na powiazanie pewnej abstrakcji zwiazanej z rysunkiem terenu, z tymze terenem, latwiej, szybciej i precyzyjniej bylo pokazac palcem punkt na rysunku, niz szczegolowo opisywac miejsce pobytu zwierzyny.

    Zapewne takie „stale mapy” poprzedzone byly szkicami sporzadzanymi patykiem na ziemi przez zwiadowce.
    Ktos w przypadku szczegolnie precyzyjnych i jasnych szkicy wpadl na pomysl, ze warto zamiast szkicowac za kazdym razem aktualna trase, warto sporzadzic wiekszy, bardziej szczegolowy szkic terenu, zrozumialy dla wszystkich zainteresowanych, i poprzestac na pokazywaniu na nim interesujacych miejsc.

  4. z tego co mi wiadomo (niestety nie posiadaam linkow do zdjec)jest jeszcze jedna ciekawa mapa…znajduje sie w tajdze rosyjskiej i tam tez spoczywa.jest to mapa bardzo duzego obszaru tuz za uralem wlacznie z jego bodajze dwoma pasmami,niestety jest nie do ruszenia bo wazy kilka ton.datowanie jej jest praktycznie niemozliwe i jest wyryta w granicie.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s