Najnowsze odkrycia Polaków w Çatal Höyük

W ubiegłym roku zakończył się ósmy już sezon prac wykopaliskowch polskich archeologów na słynnym neolitycznym tellu w Turcji. Tym razem naukowcy skupili się na badania wyjątkowego grobowca ze schyłku okresu neolitu i początku chalkolitu.

catal_huyuk_restauration_b

Rekonstrukcja wnętrza jednego z domów w Çatal Höyük. Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autor: Stipich Béla.

– Jest to obiekt o tyle niezwykły, że dotychczasowe pochówki umiejscawiano w przestrzeni domów mieszkalnych pod posadzką, natomiast ten był w zamierzeniu grobowcem od samego początku – wyjaśnia współkierujący badaniami prof. Arkadiusz Marciniak z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

To pierwszy grób tego typu przebadany w Çatal Höyük. Powstał ok. 6300-6200 roku p.n.e. Najbardziej interesującą znaleziskiem w jego obrębie jest panel dekoracyjny odkryty w górnej części trzech jego ścian. W zasuszonej glinie wykonano spiralne wzory – takie same znane są z późniejszych naczyń ceramicznych. W obrębie grobowca archeolodzy znaleźli wiele spektakularnych przedmiotów, w tym sztylety krzemienne o długości do 20 cm. Surowiec, z którego je zrobiono, pochodzi najprawdopodobniej z obszaru obecnej Syrii.

Archeolodzy znaleźli też kilka figurek, w tym alabastrową o wielkości 1 cm – przedstawiającą kobietę. Mimo miniaturowych rozmiarów wykonano ją precyzyjnie. Schematycznie zaznaczono głowę i bardzo silnie podkreślono uda i piersi. Oprócz tego w grobie były również groty sercowate z obsydianu.

Najbardziej niezwykłym artefaktem wydobytym podczas eksploracji grobu była figura pomalowana ochrą, przedstawiająca postać biegnącego mężczyzny, którą wycięto z malowanej dekoracji zdobiącej niegdyś ścianę.

W grobowcu archeolodzy znaleźli w trzech warstwach pochówki dziesięciu zmarłych.

Opisywany grobowiec wzniesiono na miejscu wcześniej zbudowanego domu i jego platformy. Wszystko wskazuje na to, że został on celowo opuszczony, zamknięty i zasypany. Na podłodze domostwa archeolodzy odkryli depozyty związane z opuszczeniem domu w postaci żuchw i łopatek bydlęcych.

Co ciekawe badacze natrafili na drzwi drzwi wiodące do długiego korytarza domu. – To ciekawe znalezisko, gdyż dotychczasowe badania dowodziły, iż mieszkańcy tego neolitycznego miasta za przejścia komunikacyjne używali dachów. To odkrycie jest jednym z wielu dowodów poważnych przemian społecznych zachodzących pod koniec zasiedlenia tej ogromnej osady – wyjaśnia prof. Marciniak.

Prace wykopaliskowe prowadzą, pod kierunkiem prof. UG Lecha Czerniaka oraz prof. UAM Arkadiusza Marciniaka, specjaliści z Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Instytutu Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego.

Na podstawie Nauki w Polsce. Dali dwa zdjęcia.

Çatal Höyük było zamieszkane mniej więcej w latach 7000-5600 p.n.e. i jak na te czasy było ogromną osadą. Na powierzchni 13 ha żyło 5000 ludzi. Przez większą część swojej historii Çatal Höyük przypominało pueblo – ustawione ciasno domy łączyły się ścianami i wejść do nich można było tylko przez dachy. (rekonstrukcja). Obecnie jest to jedno z najcenniejszych i najsłynniejszych stanowisk archeologicznych na świecie.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 14.01.2009.

Komentarzy 5 to “Najnowsze odkrycia Polaków w Çatal Höyük”

  1. Kolejne fajne odkrycie:) Miło słyszeć że Polacy mają w tym ogromne zasługi:)

  2. Dziś osada, kiedyś miasto. Szkoda, że nie słychać o takich osadach na stepie czarnomorskim i nad Morzem Kaspijskim, skąd rozrosła się siedziba Praindoeurpejczyków. Nawet to dziwne, że na Archeowieściach nie ma doniesień choćby o stanowiskach archeologicznych. O co tu chodzi? Rosja nie pozwala, czy co?

  3. Zawsze wiedziałam,że bywali na tym świecie ludzie o dobrym smaku estetycznym. Proszę zobaczyć cóż za wyczucie formy, spokojnej kolorystyki… minimalizm pod strzechą tysiące lat temu… no no…

  4. Wojtku, pozwoliłem sobie dodać Twój blog do mojej listy Uber Amazing Blog, a zgodnie z zasadami tej zabawy podaję informację o tym:
    http://poradnikwebmastera.blox.pl/2009/01/Zabawa-w-Uber-Amazing-Blog.html

  5. Drogi panie, pozwoliłem sobie dodać pański blog do mojej listy Uber Amazing Blog, a stosując się do zasad tej sympatycznej zabawy podaję informację o tym:
    http://bogdan.wordpress.com/2009/01/15/podziekowania-i-wyjasnienia/

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s