Mózg sprzed dwóch tysięcy lat? (zaktualizowany)

Jak podały wczoraj liczne media (co szybko zauważyło kilku czytelników Archeowieści) brytyjscy archeolodzy znaleźli „dobrze zachowany ludzki mózg” „sprzed 2 tysięcy lat”.

Wykopaliska, podczas których doszło do odkrycia, prowadzone są niedaleko miasta York w północnej Anglii. W ich trakcie archeolodzy znaleźli błotnisty dół z czaszką, prawdopodobnie złożoną tam jako ofiara. Podczas jej czyszczenia zauważono, że w środlku znajduje się dziwna żółta substancja. Prześwietlenie czaszki ujawniło, że ma ona kształt zbliżony do pomniejszonego mózgu.

Jest to o tyle zaskakujące, że mózg zwykle rozkłada się całkowicie w ciągu kilku lub kilkunastu miesięcy. Co więcej nie przetrwały żadne inne miękkie tkanki czaszki. Trudno więc powiedzieć, co mogło spowodować zachowanie się mózgu. Eksperci podejrzewają, że jego pozostałości mogły ulec jakiemuś procesowi podobnemu do fosylizacji.

W ogromnej części doniesień (np. depeszach IAR opublikowanej przez Onet i depeszy PAP opublikowanej przez Interię, a także wielu tekstach zachodnich) dokonano jednak pewnych uproszczeń.

Otóż nie mam pewności, czy nie doszło do „nadużycia chronologicznego”. Z relacji BBC) wynika bowiem, że owe 2000 lat, ma osada, którą badali archeolodzy. Nie znalazłem natomiast informacji o ustaleniu wieku samej czaszki. Ale to stosunkowo drobna nieścisłość.

Jak się okazuje z lektury BBC naukowcy nie są jeszcze stuprocentowo pewni czy to mózg i czy owa żółta substancja w ogóle ma jeszcze charakter organiczny. Jej prawdziwy charakter poznamy dopiero po zbadaniu próbek, co ma nastąpić w najbliższym czasie. Niestety, wątpliwości te nie pojawiły się w większości mediów w związku z czym przez lata będziemy natykać się na forach na opowieści o „nietkniętym mózgu sprzed 2 tysięcy lat”.

Po części winni są naukowcy, którzy moim zdaniem trochę pospieszyli się z informacją. Ale problemu by nie było, gdyby media zwracały uwagę na pewne istotne detale (tak jak to zazwyczaj – ale nie zawsze – robi BBC). Niestety, bardzo często tego typu informacje przygotowują ludzie przypadkowi, co szczególnie widać w polskich mediach elektronicznych.

Odnaleziony mózg (jeśli nim jest) będzie najstarszym w Wielkiej Brytanii, ale nie na świecie. Jak podała za naukowcami agencja AP najstarsze mózgi jakie znaleziono mają około 8 tysiący lat. Pochodzą one z dobrze zachowanych ludzkich czaszek znalezionych w 1986 r. na florydzkim torfowisku, czyli w środowisku, które bardzo sprzyja zachowaniu się substancji organicznych.

Aktualizacje
1. Owo torfowisko, o którym napisała AP, to Windover Bog. Stanowisko jest cmentarzyskiem prehistorycznych Amerykanów. Naukowcy znaleźli fragmenty mózgu aż w 91 czaszkach.

2. Pojawił się kolejny dowód nędzy naszych mediów elektronicznych. Rzeczpospolita Online dała tytuł „Najstarszy mózg pochodzi z Anglii„. Ręce opadają.

AKTUALIZACJA Z 2011 ROKU

Wyniki badań mózgu ukazały się w Journal of Archaeological Science. Szczegóły.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 13.12.2008.

Komentarzy 20 to “Mózg sprzed dwóch tysięcy lat? (zaktualizowany)”

  1. To komentarz dotyczący nowej sondy, bo do niej samej nic dopisać nie można. Otóż wyniki są zapewne podane w procentach wszystkich wskazań, co ma niewiele sensu, gdy można wskazać wiele odpowiedzi (dla ilustracji: jeśliby zagłosowała 1 osoba i wskazała pięć tematów, to paradoksalnie poparcie dla każdego z nich wyniesie 20%, a nie 100%, jakbyśmy oczekiwali). Pytanie zatem: ile osób głosowało w ogóle?

  2. Niestety, sonda nie zlicza liczby głosujących osób. A wyniki sa podane w liczbie głosów na daną opcję.

  3. Szkoda, aktualna postać wyników jest bardzo myląca. Podejrzewam, że na opcję „Polska” głosowali prawie wszyscy, co daje pojęcie, ilu ich było.
    A na przyszłość można podawać dodatkową opcję „Zaznacz zawsze” z odpowiednim wyjaśnieniem i ona zliczy głosujących.

    • Głosujących jest raczej dwa-trzy razy więcej. W poprzedniej sondzie głosowało ok. 350 osób. Nie widzę powodów dlaczego w tej miałoby być prawie trzy razy mniej. Wątpię też by blisko sto procent interesowało się najbardziej prehistorią, która ma przecieć tylko parę głosów mniej niż Polska

  4. @rzepa
    Kto wie, może to jest najstarszy mózg? Wcześniej czaszkę na pewno wypełniał pęcherz pławny (Aquatic Ape Theory).

  5. dżizas, a ja czytałem to przy jedzeniu, nie polecam;/:P

  6. Może w Brytanii mózg wykształcił się później, jakoś musieli dopłynąć z kontynentu, prawda?

  7. Aaaaa, załapałem. Jakoś nie zwróciłem uwagi na drugie zdanie :)

  8. ;)

  9. W sensie, ten mózg był taki mały, bo ludzie mieli je wtedy takie małe, czy sie po prostu skurczył? :)

  10. hmmm?

  11. Ludzie „wtedy” w ogóle byli mali, więc wszystko mieli „małe”…

  12. @mały mózg
    Rozumiem, że z bezpiecznego obszaru żarcików o wodnych małpach powinniśmy teraz przenieść się na sztormowy obszar dowcipów o blondynkach?

  13. chyba jeszcze starszy jest móz znaleziony w chinach, z czasów juz calkowicie prehistorycznych. o ile pamietam zachował sie w formie skamieliny

  14. Dziennikarze chyba wszystkich „pospolitych” gazet mają tak w zwyczaju, że podłapią, nie wiedzą, o co chodzi, ale roznoszą, zupełnie jak hieny padlinę.

  15. naukowcy dzisiejszego mozgu nie sa w stanie zbadac to w jaki sposob rozpoznaja cokolwiek z 2 tys.lat

  16. @ bosta
    Rozpoznać a zbadać, to dwie różne czynności. Powiedzieć że to czaszka to i dziecko potrafi, ale określić, że to czaszka młodej kobiety typu dynarskiego to już musi antropolog.

  17. Sprawa powróciła.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s