Homo habilis nie był naszym przodkiem

Przedstawicielki najsłynniejszego rodu paleoantropologów na świecie Meave i Louise Leakey wyrzuciły wraz ze swoimi współpracownikami Homo habilis (człowieka zręcznego) z listy naszych przodków. Wszystko przez znaleziony w 2000 r. w Turkana w Kenii fragment szczęki, który, jak wykazały badania, ma ledwie 1,44 mln lat. Dotąd naukowcy sądzili, że Homo habilis już wówczas nie żył, a jedynym Homo był jego następca i nasz poprzednik Homo erectus (człowiek wyprostowany).

Smutny, bo wydało się, że nie jest naszym przodkiem
Autor: Lillyundfreya. Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5

Znaleziona w Kenii szczęka pokazała jednak, że Homo erectus i jego domniemany przodek Homo habilis, żyli bardzo długo obok siebie, a więc musieli zasiedlać inne nisze ekologiczne (tak jak teraz szympansy i goryle). Zdaniem naukowców nowe odkrycie wskazuje, że Homo habilis nie był przodkiem Homo erectusa, a oba gatunki praludzi zapewne pochodziły od wspólnego przodka, który żył 2-3 mln lat temu, czyli w okresie, o którym mamy nikłą wiedzę.

W opublikowanym właśnie w „Nature” artykule panie Leakey wraz ze współpracownikami opisały również znalezioną w tym samym czasie i miejscu czaszkę Homo erectusa. Ma ona 1,55 mln lat i jest najmniejszą znaną czaszką tego gatunku. Co więcej, różnica między nią a innymi czaszkami Homo erectusa jest duża. Zdaniem paleoantropologów, to dowód na bardzo wyraźny dymorfizm płciowy występujący choćby u goryli, ale nie u szympansów czy ludzi, których samice dużo mniej ustępują samcom rozmiarami. Występowanie wyraźnego dymorfizmu u Homo erectusa świadczy, że był on mniej ludzki niż dotąd sądziliśmy.

Więcej o tych odkryciach przeczytacie w Gazecie Wyborczej i National Geographic. Ja natomiast poniżej przedstawię Wam pokrótce rodzinę Leakeyów i jej dotychczasowe sukcesy.

 Louis Leakey bada czaszkę Paranthropusa boisei znalezioną w Olduvai przez jego żonę. Z lewej strony leży czaszka szympansa

Twórcą paleoantropologicznego rodu Leakeyów był nieżyjący od 35 lat Louis, biały Kenijczyk urodzony w rodzinie brytyjskich misjonarzy. Był jednym z pierwszych naukowców, którzy uważali, że ludzie pojawili się w Afryce. Przez wiele lat szukał na to dowodów i w końcu w 1959 roku jego żona Mary natknęła się podczas spaceru z psami w wąwozie Olduvai w Tanzanii na wystającą czaszkę Zinjanthropusa (obecnie zwanego Paranthropus boisei), która miała 1,8 mln lat. Ponad 15 lat później zespół pod kierunkiem Mary Leakey odkrył w Laetoli (też w Tanzanii) ślady stóp, które 3,5 mln lat temu zostawiły australopiteki (patrz film niżej).

Naukowego bakcyla Leakeyowie przekazali swoim synom. Największą sławę zyskał Richard, którego zespół w 1984 r. odnalazł chłopca z Turkana – prawie kompletny szkielet około dziesięcioletniego Homo erectusa sprzed mniej więcej 1,5 mln lat. Niemałe naukowe osiągnięcie ma też na koncie jego brat Jonathan, który w 1960 roku odkrył w Olduvai pierwsze szczątki Homo habilis (sprzed 1,75 mln lat). W badaniach paleoantropologicznych (np. w Laetoli) brał też udział trzeci syn Leakeyów – Philip, który jednak zajął się polityką i przez ponad 10 lat zasiadał w kenijskim parlamencie. Syn Louisa z pierwszego małżeństwa – Colin – jest botanikiem. Meave Leakey to żona Richarda, a Louise jest ich córką. Mary Leakey zmarła w 1996 roku.

Warto też wspomnieć o Aniołkach Leakeya. Są to trzy bardzo znane badaczki naczelnych, które zaczynały swoje badania pod opieką Louisa Leakeya: Jane Goodall, Dian Fossey i Birute Galdikas. Goodall od 40 lat bada szympansy w Gombe w Tanzanii, a jej najgłośniejszym osiągnięciem było odkrycie, że posługują się narzędziami. Fossey badała górskie goryle w Rwandzie. W 1985 roku została zamordowana w swoim centrum badawczym. Do teraz nie ustalono zabójcy. Przeważa opinia, że za mordem stali ludzie, którym przeszkadzała w turystycznym wykorzystaniu rozsławionych przez siebie goryli. Birute Galdikas badała orangutany na indonezyjskiej wyspie Borneo. Jest obecnie uznawana za ich największą znawczynię.

~ - autor: Wojciech Pastuszka w dniu 9.08.2007.

komentarze 2 to “Homo habilis nie był naszym przodkiem”

  1. chcialbym tu jescze dodac artykul z Journal of Anatomy, 2000 o Homo Habilis, strony 38-41.

    http://home.gwu.edu/~brich/publications/2000-Wood&Richmond.pdf

    „Taxonomy. From the outset researchers have questioned the integrity of H. habilis. Initially, the main criticism was that, within the linear, anagenetic, model of evolution prevailing at the time, there was insuæcient `morphological space’ between A.africanus and H. erectus for another taxon. Critics claimed that H. habilis was in effect an amalgam of geologically older `advanced’ A. africanus fossils, and geologically younger `primitive’ Homo erectus remains. This criticism was countered by the demonstration that at Olduvai Gorge one of the most morphologically `advanced’ (OH 24) specimens was also geologically the oldest. Researchers have also shown that the distinguishing features of H. habilis are not simply an admixture of the characteristics of A.africanus and H. erectus, but are a distinctive combination of morphological features (Wood, 1991,1992). The third objection to H. habilis has been the claim that it had begun to subsume fossils whose morphology was so diåerent that the variability within the taxon had become excessive. It was simply too variable to make a plausible species.”

    „A recent reassessment of cladistic and functional evidence concluded that there are few, if any, grounds for retaining H. habilis in Homo, and recommended that the material be transferred (or, for some, returned) to Australopithecus (Wood & Collard, 1999), as Australopithecus habilis (Leakey et al. 1964) as Australopithecus habilis (Leakey et al. 1964, Wood & Collard, 1999).”

  2. […] również artykuł na “Archeowieściach” o niekonsekwencjach “drzewa rodowego człowieka” i o rodzinie […]

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s