Nieznane podziemia z Przeworska

Doskonale zachowane podziemia sąsiadujące z murem miejskim z XV/XVI wieku odkryto w Przeworsku (Podkarpackie) podczas instalacji przyłącza wodociągowego.

- Odkryta piwnica zapewne była związana z istniejącą tu w czasach historycznych Bramą Łańcucką (zwaną też Krakowską), powstałą w XVI wieku, przez którą prowadziły drogi na zachód do Krakowa i na północny-zachód do Sandomierza. Brama Łańcucka została rozebrana w 1785 roku, zachowały się jedynie jej fundamenty – wyjaśnia dr. Aleksander Dzbyński, który kierował nadzorem archeologicznym. Zaznacza przy tym, że niezbędne są jednak dokładniejsze badania.

Drobiowa dieta neandertalskich przodków

Ludzie, którzy około 150 tys. lat temu żyli w hiszpańskiej jaskini Bolomor zajadali się kaczym mięsem. Do takiego wniosku doszli naukowcy, którzy przebadali znalezione w jaskini 202 kości kaczek z rodzaju Aythya (na zdjęciu poniżej).

Skarb ze Staffordshire jest wart 3,3 mln funtów

Ogromny i przewspaniały anglosaski skarb odkryty przez detektorystę w lipcu tego roku na polu w angielskim hrabstwie Staffordshire wart jest 3,3 mln funtów.

Jeden z najwspanialszych spośród około 1800 zabytków tworzących skarb ze Staffordshire. Fot. Christopher Furlong/Getty Images.

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk zaprasza na konferencję

Gotowanie stworzyło człowieka

Ok. 2 mln lat temu następuje ogromny skok – narodziny gatunku Homo erectus. I to jego bez większych wątpliwości możemy nazwać człowiekiem. Gdyby Homo erectus ubrać w garnitur i wypuścić dziś na ulice Nowego Jorku, raczej nikt by się nie zorientował, że mija go przedstawiciel innego gatunku.

Australopiteki były roślinożercami, Homo habilis padlinożercą i być może myśliwym wzbogacającym wegetariańską dietę mięsem, natomiast Homo erectus to już raczej świetny łowca. Tyle tylko, że budowa anatomiczna tego ostatniego oraz jego ewolucyjnych następców, czyli m.in. małe szczęki i zęby, krótki przewód pokarmowy – wskazują na ewidentny brak przystosowania zarówno do diety złożonej wyłącznie z surowych roślin, jak i opartej na surowym mięsie.

73 tys. lat temu erupcja superwulkanu zniszczyła indyjskie lasy

Naukowcy dostarczyli kolejnych dowodów niszczycielskich skutków potężnej eksplozji wulkanu Toba na indonezyjskiej wyspie Sumatra, do której doszło około 73 tys. lat temu.

Zespół naukowców, którego pracami kierowali Stanley Ambrose z uniwersytetu w Illinois (USA) i Martin A.J. Williams z Uniwersytetu w Adelajdzie (Australia), badał pyłki z rdzeni osadów morskich pobranych z Zatoki Bengalskiej oraz przeprowadził analizę izotopową węglanów z próbek gleby wziętych w trzech miejscach w środkowych Indiach bezpośrednio spod i z ponad warstwy popiołów wyrzuconych przez wulkan Toba. Takie badania pozwalają poznać, jakie zmiany w roślinności i klimacie zachodziły tysiące lat temu.

Zaginiony świat pradawnych krokodyli

Prawdziwy zaginiony świat krokodyli sprzed 100 mln lat odkrył w piaskach Sahary paleontolog z Uniwersytetu w Chicago Paul Sereno. Naukowiec zaprezentował niedawno pięć gatunków pradawnych krokodyli, które zadziwiają swoją różnorodnością i odmiennością od współczesnych krokodyli. Ich szczątki odkrył na Saharze podczas badań prowadzonych w różnych częściach Sahary od 2000 r.

Odkryte pradawne krokodyle zespół Sereno przezwał knurem, szczurem, psem, kaczką i naleśnikiem. Wszystkie przezwiska nawiązują to budowy gadów.

Babilońskie zabytki odkryte nad Nilem

Fragment odcisku babilońskiej pieczęci na wypalonej glinie odkryli austriaccy archeolodzy na stanowisku Tell El-Daba w północnym Egipcie. Zdaniem Zahi Hawassa, szefa egpiskiej Najwyższej Rady Starożytności, pokryty pismem klinowym zabytek pochodzi z czasów babilońskiego króla Hammurabiego, którego panowanie datuje się zazwyczaj na 1792-1750 p.n.e.

To już drugi odcisk babilońskiej pieczęci odnaleziony przez Austriaków. Pierwszy, podobny do teraz odkrytego, znaleźli w pałacu Chiana (Chajrana), jednego z władców Hyksosów, który panował mniej więcej w II połowie XVII w. p.n.e. i w początkach XVI w. p.n.e.

Jeszcze raz wyszło, że hobbit z Flores to odrębny gatunek

Szczątki wyjątkowo niskiej kobiety odkryte w 2003 r. na indonezyjskiej wyspie Flores należą do przedstawiciela odrębnego gatunku, a nie skarłowaciałego w wyniku jakiejś choroby Homo sapiens.

Naukowcy z centrum medycznego Uniwersytetu Stony Brook w Nowym Jorku przeprowadzili badania statystyczne słynnego szkieletu. Spór o jego pochodzenie stał się jedną z najgorętszych naukowych debat ostatnich lat.

Buddyjskie skarby z nepalskiej doliny

Naskalne malowidła i liczne buddyjskie manuskrypty odkryto w pomieszczeniach wykutych w wysokiej ścianie skalnej w trudno dostępnej nepalskiej dolinie.

Polacy badają antyczną metropolię znad Morza Czarnego

Kolonię Chersonez Taurydzki założyli na Krymie w VI w. p.n.e. przybysze z Grecji. Miasto szybko stało się jednym z najważniejszych antycznych ośrodków na Morzem Czarnym. Wchodziło w skład cesarstwa rzymskiego, a potem bizantyjskiego. Być może istniałoby do dzisiaj, gdyby nie seria mongolskich najazdów. Po ataku Edygeja z 1399 r. zostały już tylko ruiny. W takim stanie Chersonez przetrwał do teraz. Leżące na przedmieściach współczesnego Sewastopola rozległe pozostałości dawnej metropolii są jednym z największych skarbów Ukrainy.

Ruiny bazyliki w Chersonezie. Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Dmitry A. Mottl

Osadę sprzed co najmniej 8 tys. lat odkryto w Lubuskiem

Osadę z okresu mezolitu odkryli archeolodzy pracujący na trasie przebiegu budowanej w okolicach Skwierzyny (woj. lubuskie) drogi ekspresowej S3.

Jak poinformował PAP Life archeolog Marcin Wójcik, wiek znaleziska szacowany jest na około 8-10 tysięcy lat.

Bogaty grób kobiety z Modlnicy

Bogato wyposażony grób kobiety z VI w. p.n.e. odkryli na łużyckim cmentarzysku w Modlnicy koło Krakowa naukowcy z Krakowskiego Zespołu do Badań Autostrad.

Po raz pierwszy na terenie Polski w pochówku z tego okresu znaleziono ślady drewnianych mar (noszy), na których złożono ciało zmarłej. Były one położone na czterech wapiennych kamieniach. Podobne konstrukcje znajdowano wyłącznie w zachodniej części Ukrainy.

Długa Rachuba

Długa Rachuba (zwana po angielsku long count) to niezwykle prosty kalendarz. Cała jego filozofia polega na odliczaniu dni od pewnego momentu w przeszłości. To tak jakbyśmy czas od narodzin Jezusa liczyli w dniach, a nie w latach, czyli np. podawali datę swojego urodzenia po prostu jako liczbę dni, które upłynęły od narodzin Jezusa.

Mimo tej niesamowitej prostoty używana niegdyś przez Majów Długa Rachuba wydaje się Europejczykom bardzo skomplikowana. Wszystko przez sposób w jaki zapisywano liczbę dni.

Niezwykłe malowidła Majów

Niecodzienne malunki przedstawiające codzienne życie zwykłych Majów odkryli archeolodzy w Calakmul w Meksyku. Malowidła są niezwykłe ponieważ wszystkie znane dotąd malarskie dzieła Majów przedstawiały jedynie religijne uroczystości, wojenne triumfy oraz władców, kapłanów i innych przedstawicieli elit.

Uzupełnione inskrypcjami malowidła zwykłych ludzi powstały zdaniem naukowców około 620-700 r. n.e. Calakmul było wówczas jednym z najważniejszych miast Majów, którzy przeżywali wtedy swój najlepszy okres.